Jak wykonać dach altany?
Urządzając ogród, często chcesz, by był on miejscem wypoczynku i pozwalał na relaks na świeżym powietrzu przez cały sezon. Jednym z najbardziej praktycznych elementów architektury ogrodowej są altany. Ich dach skutecznie chroni przed słońcem i deszczem, dzięki czemu możesz w pełni korzystać z uroków ogrodu wiosną i latem. Zastanawiasz się, jak wykonać zadaszenie i jakim materiałem je pokryć, by było trwałe i estetyczne? Zobacz nasze pomysły i dowiedz się, czym pokryć dach altany tanio i dobrze. Przedstawiamy praktyczny poradnik.

Spis treści
Jaką formę dachu wybrać do altany?
Forma dachu altany ogrodowej uzależniona jest od jej kształtu, Twoich preferencji i stylu, w jakim urządzony jest ogród. Należy też pamiętać, że budując altanę ogrodową samemu, musisz dopasować formę dachu do swoich umiejętności. Jeżeli jesteś zaawansowanym majsterkowiczem i znasz się dobrze na obróbce drewna czy metalu (w zależności od materiału konstrukcyjnego altany), możesz wybrać bardziej skomplikowane w budowie zadaszenie.
Najłatwiej będzie Ci pokryć dachem altanę ogrodową na planie prostokąta. Taki obiekt może przykrywać dach: jednospadowy, dwuspadowy, czterospadowy.
Pierwsze dwa są stosunkowo łatwe w wykonaniu. Dach dwuspadowy będzie dobrze pasował do altany wolnostojącej, natomiast jednospadowy świetnie sprawdzi się u Ciebie w przypadku konstrukcji przylegającej do ogrodzenia czy ściany budynku. Jednospadowy dach możesz wybrać też w przypadku, gdy chcesz postawić na minimalizm w małej architekturze ogrodu. Nieco trudniejszy do zbudowania jest dach czterospadowy, dlatego poleca się go bardziej zaawansowanym budowniczym.
Poza altankami na planie prostokąta, dość często możesz spotkać takie o kształcie koła lub wielokąta foremnego (najczęściej sześcio- lub ośmiokąta).
Altany o takim planie są bardzo widowiskowe, szczególnie w ogrodach w stylu romantycznym, angielskim czy orientalnym, jednak ich pokrycie dachowe będzie wymagało od Ciebie dość skomplikowanej konstrukcji.
Szczególnie skomplikowane może być wykonanie dachu nad altaną okrągłą. Zwykle w takim przypadku nadbudowuje się altanę konstrukcją w formie wielokąta i buduje dach wielospadowy, taki sam jak nad wielokątną altaną.
WARTO WIEDZIEĆ
Dachy strzechowe mają świetne właściwości izolacyjne – latem chronią przed upałem, a zimą zatrzymują ciepło.
Aby poprawić izolację termiczną dachu altany, warto abyś zastosował materiały ograniczające nagrzewanie, np. płyty warstwowe z rdzeniem izolacyjnym, wełnę mineralną lub styropian ukryty pod pokryciem. Dodatkowo, jasne kolory dachu odbiją promienie słoneczne, co obniży temperaturę wewnątrz.
WARTO WIEDZIEĆ
Dach z gontu bitumicznego jest odporny na wodę i łatwy w naprawie – możesz wymieniać pojedyncze elementy, nie rozbierając całego dachu.
Dowiedz się również: Oświetlenie altanki ogrodowej - pomysły na lampy do altany
Konstrukcja dachu altany – krok po kroku
Dach altany ogrodowej może mieć konstrukcję wykonaną z drewna lub np. stalowych profili. W drugim przypadku konieczne będzie wykorzystanie spawarki, co utrudnia budowę. Większość osób samodzielnie wykonujących dach na drewniane altany ogrodowe decyduje się na konstrukcję drewnianą również pod dach. Z tego powodu omówimy ją dokładniej.
Jakie masz jeszcze rozwiązania, jeśli myślisz nad tym, czym pokryć dach altanki? Do wykonania dachu altany świetnie nadają się również nowoczesne materiały, w tym m.in. włókno szklane czy blacha trapezowa (blacha falista), a znajdziesz nawet przeszklone altanki. Zdecydowanie warto rozważyć te pomysły. Dlaczego? To proste: włókno szklane jest lekkie, wytrzymałe i przepuszcza światło, dzięki czemu wnętrze Twojej altany pozostanie jasne, a jednocześnie chronione przed deszczem. Z kolei blacha trapezowa to trwałe i ekonomiczne rozwiązanie, odporne na wiatr, śnieg i wilgoć, które pozwoli Ci stworzyć solidne i estetyczne zadaszenie ogrodowe.

Bez względu na formę dachu altanki na konstrukcji drewnianej, duża część pracy przebiega podobnie, a każdy dach składa się z tych samych podstawowych elementów. Najważniejsze z nich to murłaty, krokwie, jętki.
Murłaty to podstawa dachu altanki, łączą go ze ścianami budynku. Są to belki montowane równolegle do górnej krawędzi ściany. Jeżeli budujesz dach dwuspadowy, montujesz je na dwóch przeciwległych ścianach. Przy dachach czterospadowych i wielospadowych murłaty muszą znaleźć się na szczycie każdej ze ścian. Rolę murłat w ażurowej altance mogą pełnić górne belki konstrukcyjne.
Drugim krokiem jest położenie krokwi dachowych. Są to pochyłe belki, które będą stanowić główny element konstrukcyjny dachu. Bardzo ważne jest, byś krokwie umieścił równo, dzięki temu dach będzie odpowiednio wykonany. Kąt nachylenia dachu altany powinien wynosić od 20 do 30 stopni. Kąt może być większy w altankach w stylu góralskim. Krokwie powinieneś oddalić od siebie maksymalnie o 100 cm.
Zgodnie z poradami ekspertów: “Optymalne nachylenie dachów altan ogrodowych oscyluje w granicach 20º-30º. Dla wygody przebywania w altanie strop powinien być usytuowany na wysokości 230-260 cm”.

Jak montować krokwie na różnych rodzajach dachów?
Jak zrobić altanę z dachem dwuspadowym? W dachu dwuspadowym krokwie mogą łączyć się ze sobą lub dochodzić do belki szczytowej. To drugie rozwiązanie będzie bardziej trwałe, ale też cięższe i wymagające większej liczby elementów, jednak dla początkujących będzie ono także nieco prostsze w wykonaniu.
- W dachu jednospadowym montaż krokwi jest bardzo łatwy, umieszczasz je na murłatach w pozycji leżącej, ich brzegi nie muszą być docinane pod kątem. Górna murłata musi wystawać ponad krawędź ściany, w taki sposób by zapewnić spadek. Dolna powinna znajdować się na zewnętrznej stronie ściany i być umieszczona na równi z jej górną krawędzią.
- W dachach wielospadowych krokwie w górnej części musisz dociąć w taki sposób, by możliwe było ich wspólne połączenie. Jest to stosunkowo proste w przypadku dachu czterospadowego, ale w przypadku zadaszeń na planie wielokątów foremnych może przysporzyć Ci nieco trudności.
Najczęściej konstrukcje tego typu posiadają dodatkową belkę wspornikową biegnącą przez środek altany. Na niej znajduje się podpora, do której mocujesz poszczególne krokwie. Dzięki temu każda z nich docinana jest w ten sposób, by pasowała do pionowego, równego elementu, a nie każda do siebie.
Innym sposobem, który pozwoli Ci uniknąć belki, jest użycie zwieńczenia. W takim wypadku musisz wykonać zwieńczający element centralny. Ma on kształt tego samego rodzaju wielokąta, jakim ma być dach, a każda z jego pionowych ścian posłuży do osadzenia krokwi. W przypadku dachów ze zwieńczeniem belki krokwiowe muszą posiadać na końcu wycięcie wykonane w taki sposób, by zakleszczały się na zwieńczeniu i by mogło ono przenosić całe obciążenie dachu.
Wszystkie elementy najlepiej połącz za pomocą stalowych złączy, zapewnią one sztywną i mocną konstrukcję, są też stosunkowo łatwe w montażu. Jeśli posiadasz większe umiejętności w obróbce drewna, możesz skorzystać z tradycyjnych zamków ciesielskich.
Krokwie mogą kończyć się na równi ze ścianą altany lub wystawać poza nią, tworząc mały okap.
A jak zrobić dach kopertowy na altanie? Cóż, wymaga to ustawienia czterech połaci schodzących się w jednym punkcie. Konstrukcję tworzysz z krokwi opartych na murłatach i belce centralnej. Krokwie docinasz pod kątem, by pasowały do zwieńczenia. Jest to rozwiązanie stabilne i estetyczne, idealne dla altan wolnostojących.
Wykończenie konstrukcji dachu
Jeśli chodzi o to, jak zrobić dach na altance, musisz pamiętać jeszcze o wykończeniu. Po zbudowaniu krokwi należy całą konstrukcję wzmocnić, do tego celu służą jętki i łaty. Jętki to cieńsze belki, które łączą ze sobą krokwie w ich dolnej części. Łaty znajdują się na górnej powierzchni krokwi i łączą je wzdłuż.
W małych dachach dwuspadowych i czterospadowych możesz często zrezygnować z jętek, ponieważ ich zwarta konstrukcja powinna być wystarczająco wytrzymała. Jętek nigdy nie wymagają też dachy wielospadowe.
W większych konstrukcjach warto, abyś spiął ze sobą każdą z krokwi z drugą znajdującą się od strony przeciwnej do niej. Jeżeli dach ma formę przedłużonego prostokąta, warto także usztywnić go wzdłużnie za pomocą belki łączącej jętki.
WARTO WIEDZIEĆ
W dachach wielospadowych zwykle używa się jętek łączących sąsiednie krokwie na dwóch wysokościach. Tym sposobem tworzy się sztywny stożek, który z łatwością utrzyma dach. W tym przypadku jętki służą także jako łaty dachowe.

Jak wykonać podstawę pokrycia dachu altany?
Gdy więźba dachowa jest już gotowa, kolejnym krokiem jest przygotowanie odpowiedniego podłoża pod właściwe pokrycie. Sposób wykonania tej bazy zależy ściśle od materiału, który wybierzesz na wykończenie.
- Pod pokrycia miękkie i płaskie (takie jak gonty bitumiczne, papa czy gont drewniany) konieczne jest wykonanie pełnego deskowania. Możesz do tego użyć tradycyjnych desek (najlepiej łączonych na pióro-wpust) lub wilgocioodpornych płyt OSB, które stworzą idealnie równą i stabilną płaszczyznę.
- W przypadku pokryć sztywnych i profilowanych (np. blachodachówka, blacha trapezowa czy dachówka ceramiczna), należy wykonać tzw. ruszt, czyli system łat i kontrłat. Taka ażurowa konstrukcja zapewnia odpowiednią wentylację pod pokryciem i jest wystarczająca do utrzymania sztywnych arkuszy.
Czym pokryć dach altany?
Ostatnim etapem budowy dachu altany ogrodowej jest wykonanie jej pokrycia. Najczęściej spotykane materiały to:
- płyty bitumiczne;
- papa dachowa;
- blachodachówka;
- dachówka ceramiczna;
- strzecha.
Większość z tych pokryć przeznaczona jest przede wszystkim na duże dachy. Na altankach stosuje się je zwykle, by dopasować ich wygląd do wyglądu domu, w którego sąsiedztwie się znajdują. Układanie dachówki czy blachodachówki nie różni się od montażu jej na dachu domu. Zależy więc od systemów montażowych zastosowanych przez producenta.

Co na dach altany, by nie było za trudno? Najłatwiejszym do samodzielnego położenia jest dach z płyt bitumicznych. Wszystko to wpływa na komfort użytkowania altany, a odpowiednio wzmocniona konstrukcja z pokryciem dachowym będzie odporna na warunki atmosferyczne (szkodliwy może być również długotrwały wpływ promieni UV).
Przygotowaliśmy dla Ciebie krótkie podsumowanie, czyli cechy, jakie mają poszczególne materiały, które możesz wykorzystać na dach do altany ogrodowej. Być może będzie to dla Ciebie pomocne, jeśli myślisz o tym, czym pokryć dach altany:
| Rodzaj dachu | Materiał pokrycia | Trudność montażu | Wytrzymałość | Estetyka | Uwagi dodatkowe |
|---|---|---|---|---|---|
| Drewniany / deskowy | Deski drewniane | Średnia | Średnia | Rustykalna, naturalna | Wymaga impregnacji i konserwacji |
| Papowy | Papa bitumiczna | Niska | Średnia | Prosta, funkcjonalna | Lekki, szybki montaż |
| Gont bitumiczny / drewniany | Gont drewniany lub bitumiczny | Średnia | Wysoka | Tradycyjna, dekoracyjna | Dobrze odprowadza wodę |
| Ceramiczny / dachówka | Dachówki ceramiczne | Wysoka | Bardzo wysoka | Elegancka, trwała | Wymaga solidnego stelaża |
| Strzechowy | Trzcina lub słoma | Wysoka | Średnia | Naturalna, wiejska | Potrzebuje regularnej konserwacji |
| Plandeka / lekki materiał | Plandeka, tkanina wodoodporna | Niska | Niska | Tymczasowa, mobilna | Nadaje się do altan z palet |
Jak zrobić dach na altanie? Podsumowanie
Solidny dach altany to nie tylko skuteczna ochrona przed słońcem i deszczem, ale także kluczowy element wpływający na estetykę całego ogrodu. Wybór formy zadaszenia powinien zależeć zarówno od kształtu samej altany, jak i umiejętności wykonawcy – dachy jedno- i dwuspadowe są znacznie prostsze w montażu niż skomplikowane konstrukcje wielospadowe.
Stelaż najczęściej buduje się z drewna, natomiast wybór pokrycia jest szeroki: od płyt bitumicznych i papy, przez blachodachówkę, aż po dachówkę ceramiczną czy strzechę. Mamy nadzieję, że dzięki naszym wskazówkom wiesz już, jaki materiał wybrać i jak wykonać pokrycie, aby stworzyć trwałą i estetyczną konstrukcję na lata.
Pewne jest jedno: zdecydowanie warto, abyś zainwestował w dach altany, który zapewnia dobrą szczelność, a jego poszczególne elementy tworzą stabilną całość. Nie wymaga to szczególnych umiejętności, a jest inwestycją na długie lata. Przy samodzielnej pracy, koszt altany ogrodowej i tak nie będzie dla Ciebie wygórowany.

FAQ
Najprostsze w budowie są dachy jednospadowe i dwuspadowe, zwłaszcza przy altanach prostokątnych. Dachy czterospadowe i wielospadowe wymagają więcej umiejętności stolarskich i precyzji.
Najłatwiejsze w montażu są płyty bitumiczne lub papa. Trwalsze opcje to blachodachówka i dachówki ceramiczne, a dla rustykalnego efektu – strzecha lub gont drewniany. Wszystko zależy od stylu altany i oczekiwań co do trwałości.